digitale kaart Boarnsterhim  
 
 
 

Akkrum-Nes in beeld

 

Welkom in Akkrum-Nes

Akkrum is wat het aantal inwoners (3204) betreft het tweede dorp van de gemeente Boarnsterhim. Wat de ligging en bebouwing betreft vormen Akkrum en Nes een eenheid, vandaar dat beide dorpen veelal in één adem worden genoemd.

Akkrum is ontstaan op een terp (525-725 na Chr.) aan de zuidzijde van de rivier de Boarne en uitgegroeid langs de Slachtedyk. In de 11e en 12e eeuw woonden er waarschijnlijk vissers, ambachts- en handelslieden. Rond 1500 werd Akkrum geheel door brand verwoest en herbouwd. In het begin van de 18e eeuw krijgt Akkrum bekendheid door zijn slagerijen met export naar Londen. Akkrum had de eerste schaatsenmakerij van Nederland, de Stoomschaatsenfabriek Ruiter, gesticht in 1860-1861. Voor de ontwikkeling van Akkrum is de olie- en veevoederindustrie in het verleden (1841-2001) erg belangrijk geweest. Met name o.l.v. Ulbe Twijnstra in de periode 1887-1912 kwam dit bedrijf tot grote bloei. Gedurende ruim een eeuw was het de grootste werkgever van het dorp. De grote silo van deze fabriek (UTD) is nog steeds een beeldbepalend gebouw in het dorp. Overige karakteristieke bouwwerken zijn de “Terp-Tsjerke” (1759), de in neoclassicistische stijl gebouwde Doopsgezinde Kerk (1835) “Coopersburg” en “Welgelegen”. Coopersburg is in 1900 gesticht door de Akkrumer Folkert Harmens Kuipers, die in Amerika fortuin had gemaakt. Het is gebouwd als een tehuis voor ouderen van dagen, maar wordt momenteel gebruikt voor de huisvesting van één- en twee persoons huishoudens. De voormalige Regentenkamer is ingericht als oudheidkamer. Welgelegen vormt een complex huisjes voor ongehuwde dames en weduwen, met aan de straatkant een mooie tuinkoepel uit de 18e eeuw. De [

Stichting Welgelegen is in 1924 opgericht door mejuffrouw Suster van der Vegt uit Akkrum. Door de centrale ligging aan open vaarwater en de bereikbaarheid per weg en spoor, is Akkrum uitgegroeid tot een geliefd recreatiedorp. Aan de Meinesloot ligt de jachthaven annex camping “Tusken de Marren” met 400 ligplaatsen. Verder zijn er verschillende jachtverhuur-watersportbedrijven, hotels, café-restaurants en een uitgebreid winkelbestand. Akkrum staat bekend als een actief en gezellig dorp, vooral vanwege het organiseren van sportieve, toeristische en culturele activiteiten van formaat. Wie kent niet “de Friese Dei”, “Slingeraap” en het “F.K. Mastklimmen”. Tegenwoordig wordt Akkrum zowel als “Mastklim-” als ”Reuzendorp” gepromoot.

Wapen van Akkrum

In rood drie klaverbladen, geplaatst 2 : 1, van boven vergezeld van een vijfbladige kroon, alles van goud. Het wapen van Akkrum komt voor op de "Ackrumer Friesche Boere Almanack" van 1671.

Wapen van Akkrum

 

NES

Het dorp Nes wordt vanwege de ligging vaak in één adem genoemd met Akkrum. Nes wordt gerekend tot de kleinere dorpen, hoewel het aantal inwoners tengevolge van nieuwbouw de afgelopen jaren sterk is toegenomen. Van 127 in 1998 naar 469 thans.

De oude kern van Nes is gelegen op de hoek van de waterwegen: De Boarn en de Nesser Zijlroede. Tot 1877 bevond zich hier eeuwenlang, even ten zuiden van de Sylsbrêge, de Neskersyl (sluis).

Nes heeft een klokkenstoel (1960) op de hooggelegen kerkhofterp. De terp is een overblijfsel van het Nesser klooster (Nesker Konvent) dat hier in het verleden heeft gestaan. Dit klooster is door de Duitse Orde rond 1200 gesticht, maar op het eind van de 16de eeuw verdwenen. De kloosterkerk “Sint Nicolaas” is langer blijven staan, maar later ook in verval geraakt en afgebroken. Het klooster had veel gronden in eigendom en is erg belangrijk geweest voor zowel het dorp Nes, als de ontginning en het beheer van het omliggende gebied. De terp was oorspronkelijk veel groter, maar is begin 19de eeuw grotendeels afgegraven. Een aquaduct in de Boarne en een nieuwe vaarweg van de Boarne naar de Nesser Zijlroede zijn in 1997 gerealiseerd. Aldus ontstond ten noordwesten van de oude kern van Nes, tussen de oude en de nieuwe Boarne een eiland, waarop thans de nieuwe woonwijk “Boarnstee” verrijst. Hierdoor is het uiterlijk van Nes de afgelopen jaren sterk veranderd. Inmiddels is Nes een dorp met een grote nieuwe woonwijk met een kleine sfeervolle oude kern, met als gemeenschappelijk kenmerk dat bijna alle inwoners “aan het water” wonen. Het opvallendste bouwwerk van Nes is de hoge (60 meter) watertoren. In het jaar 2000 (in het kader Simmer 2000), is deze tijdelijk tot een enorme schemerlamp omgetoverd, hetgeen in publicitair opzicht een geweldig succes was. Deze “watertoren-schemerlamp” staat sindsdien zelfs in het Guinnes Book of Records. Verder telt Nes een manege, waar men (ook de toerist) terecht kan om paard te rijden. Voor de overige voorzieningen kunnen de inwoners terecht in Akkrum. Nes ligt aan het begin van de Turfroute: een mooie start van een prachtige vaarroute in Oostelijke richting.

Wapen van Nes

In zilver een zwart kruis, in de vier kwartieren een rood plompeblad. Het zwarte kruis is de herinnering aan de Duitse Orde, welke een commanderij had in Nes. Het embleem van de Orde is een zwart kruis op zilver.

Wapen van Nes

 

Bron: gemeente Boarnsterhim


 
             
Copyright © 2006 Friesland digitaal