Wierum in beeld

 

Welkom in Wierum

Der 't de dyk it lân omklammet lyk in Memme-Earm har bern
(Daar waar de dijk het land omhelst gelijk een moederarm haar kind)

Wierum is een dorp in de Friese gemeente Dongeradeel met minder dan 500 inwoners, vastgeplakt tegen de zeedijk die in een bocht om het dorp heenloopt. Het is redelijk bekend vanwege zijn positie als startpunt van wadlooptochten naar de Engelmansplaat.

Zoals vele terpdorpen is ook Wierum ontstaan nadat mensen zich tegen de herhaaldelijke overstromingen hadden verdedigd door het opwerpen van een aarden verhoging oftewel terp, waarop huizen en later ook de kerk werden gebouwd. In Wierum is dat nog goed te zien, de kerk ligt duidelijk op zo'n hoog stuk grond. Eens stond die nog in het midden van het dorp, maar na enkele grote overstromingen in de Middeleeuwen en ook in latere eeuwen werden hele stukken van het dorp de zee ingesleurd. De kerk lijkt zich nu bijna tegen de dijk aan te vlijen, alsof de 12e eeuwse tufstenen toren in zijn hoge ouderdom ondersteuning zoekt.

Bovenop de toren draait de herinnering aan het vissersverleden van Wierum rond in de vorm van een tweemaster windvaan, een zogenaamde Wierummer Aek. In september 2004 is begonnen met de bouw van een authentieke replica van deze aak op een scheepswerfje in Moddergat/Paesens. De visserij zelf werd nagenoeg in een klap uitgeschakeld door een zware sneeuwstorm in 1893 toen, met uitzondering van een paar schepen die op het strand van Ameland werden geworpen, de hele vissersvloot en haar bemanning door de golven werd verzwolgen.

Van oudsher bestond de bevolking voor het overgrote deel uit vissers, die een karig bestaan op het Wad bij elkaar sprokkelden, met slechts een enkele boer of landbouwer. De vissersvrouwen hadden het niet minder zwaar dan hun mannen, die vaak hun leven riskeerden door bij tij en ontij de zee op te gaan. De vrouwen liepen met hoogopgetrokken rokken over het waddenslik om zeepieren te steken, die door hun mannen weer als aas werden gebruikt. Niet alleen moesten de pieren worden gedroogd en op een bepaalde manier aan de vislijn worden geregen, ook moest de gevangen vis worden schoongemaakt en verkocht, soms zelfs helemaal tot in Leeuwarden. En dan moest er natuurlijk ook voor de eigen voorraad worden zorg gedragen. Daar waar de mannen vaak "op zee" bleven, stierven veel vrouwen in het kraambed, de bevalling een inspanning die hun door zware arbeid geteisterde lichamen niet meer konden verdragen. Veel jonge kinderen overleden vaak samen met hun moeder.

Er is een legende dat Wilfried, bisschop van York op reis naar Rome op het strand van Wierum zou zijn gestrand. Ook uit Wierum komt Hebbe Hebbes (1850-1931), burgemeester van achtereenvolgens Zuidlaren, Delfzijl en Schoterland.

Een andere bekende Wierumer is de Fries/Amerikaanse auteur Meindert de Jong (1901/1991). De Jong schreef meer dan 25 kinderboeken, waar hij in 1962 de Hans Christian Anderson Award voor kreeg.

In 1969 ontving hij de National Book Award in Childrens Literature voor zijn boek "Journey from Peppermint Street". Hoewel grotendeels fictief was het boek ook gebaseerd op zijn jeugdherinneringen in Wierum. De naam "Peppermint street" ontleende hij aan de nu nog bestaande Muntjestege, een klein steegje dat vanaf het plein voor de kerk naar de Hoofdstraat loopt.

Temidden van het huidige jachtige bestaan is Wierum een rustpunt. Hoewel ook hier televisie en zelfs computer hun intrede hebben gedaan, blijft het verleden als een sluier over het dorp heen liggen. De bevolking bestaat nog voor een deel uit de afstammelingen van de voormalige vissers en boeren, maar steeds meer mensen vinden hun weg naar dit plaatsje waar de tijd af en toe hapert, en zelfs lijkt stil te staan. Die toestroom van import is niet altijd tot genoegen van de oorspronkelijke bewoners, die met argusogen de nieuwkomers bezien en zich soms vertwijfeld afvragen welk deel van hun erfenis nu weer zal verdwijnen. Maar als een nieuwkomer zich schikt in de gewoontes en gebruiken die hier al eeuwen het dagelijks leven van haar ritme voorzien, zal ook voor hen dit unieke dorpje een thuis worden.

Bron: wikipedia

Wapen van Wierum

"Doorsneden: I in goud een vissersschip met volle zeilen van sabel; II in azuur drie vissen van zilver, geplaatst twee en een."

Wapen van Wieruem

Oorsprong/verklaring :
Het wapen symboliseert de visserij in het dorp. Het schip is in sabel weergegeven, aangezien in 1893 het grootste deel van de vloot door een sneeuwstorm werd verwoest, hetgeen de grootste ramp in de geschiedenis van het dorp was. Een gedeelte van de vloot spoelde aan op het Amelander strand.

Bron: www.ngw.nl

 

 

Ee

Groot Midhuizen

Nes

Wie



 
             
Copyright © 2006 Friesland digitaal