Stadhuis Harlingen

Op de stadsplattegrond van Jacobus Laurentius, uit circa 1610, is op de plaats van het stadhuis een ander gebouw te zien. Volgens deze kaart stond er een stadhuis uit de renaissance met aan de Voorstraat een toren en aan de Raadhuisstraat een voorname trap. Naast de trap waren twee poortjes. Hier bevond zich de stadswaag.
Het gedeelte aan de Noorderhaven is vermoedelijk kort voor 1730 grotendeels gesloopt om plaats te maken voor het huidige bouwwerk. De toenmalige stadsbouwmeester, H.J. Norel, bouwde in 1730 een nieuw stadhuis. De symmetrische gevel met in het midden de trap en de deur naar de hal, wordt boven het balkon bekroond met een verguld beeld van de heilige Michaël. Dat beeld is gesneden door Gerbrandus van der Haven. St. Michael is hier als drakendoder - bestrijder van onheil - uitgebeeld.St. Michael is de beschermheilige van de stad Harlingen , die dat ook van enkele andere havensteden is. De naam van St. Michael is nu onder meer nog verbonden aan de Rooms Katholieke parochie, die haar monumentale kerk heeft aan de Zuiderhaven, en de Rooms Katholieke basisschool. Ook in het straatbeeld van Harlingen komt St. Michael nog opvallend voor. Niet alleen is de gevel van het stadhuis aan de Noorderhaven bekroond met een verguld beeld van de beschermheilige. Ook aan de andere kant van het stadhuis is aan de Raadhuistoren St. Michael in een 17e eeuwse gevelsteen uitgebeeld.De raadhuistoren maakte deel uit van het oorspronkelijke stadhuis. Het gebouw tussen het ontwerp van Norel en deze toren dateert uit 1756.


Door de hoofdingang komt u in de ruime hal. In de hal een wapenbord van de officieren van de Schutterij te Harlingen, een scheepskanon uit de 18e eeuw en een instructiemodel van een driemaster voor de school voor wis- en zeevaartkunde.
Links bevindt zich de kamer van de burgemeester. In de schoorsteenmantel de attributen van de 'Gerechtigheid': een weegschaal, de bijbel en het zwaard. In deze kamer onder meer twee schilderijen van schepen uit de 19e en 20e eeuw.
In de gang bevindt zich de keuken met een nog grotendeels originele 18e eeuwse betegeling, met Harlinger 'witjes'.
Aan het einde van de gang is de kamer van de gemeentesecretaris. Hier ziet u onder meer de schilderijen Aan de Noordzee van W.G.F. Jansen (Harlingen 1871-Blaricum 1949) en Huizen aan het water van J.H. van Mastenbroek (Rotterdam 1875-1945). In de schoorsteen een anoniem schoorsteenstuk voorstellende Aeneas redt zijn vader uit het brandende Troje. In de vitrine staan enkele gelegenheidsbekers en een 18e eeuws vroedschapsglas afkomstig van de Harlinger vroedschap (stadsbestuur).


Op de verdieping ligt aan de noordkant de raadzaal. In het plafond treft u het stadswapen aan. De ramen bieden een fraai uitzicht op de Noorderhaven. In de raadzaal hangen verschillende portretten uit de 19e en 20e eeuw.
Op de overloop treft u weer een wapenbord aan met de wapens van de officieren der Schutterij. Aan de zuidkant van het gedeelte uit 1730 bevindt zich de (oude) trouwzaal. De techniek waarin het 18e eeuwse schoorsteenstuk is uitgevoerd wordt grisaille of witje genoemd en is een geschilderde stuc-imitatie. Aan de wanden bevinden zich behangsel-schilderingen met fantasielandschappen afkomstig uit het pand Noordijs 15. U kunt zien dat er oorspronkelijk een deur in de schildering heeft gezeten. Deze behangselschilderingen zijn vervaardigd door Nicolaas Baur (Harlingen 1767-1820).


In de latere aanbouw van het stadhuis was tot het begin van de twintiger jaren van de vorige eeuw het politiebureau gevestigd. In die tijd verhuisde de politie naar het Noordijs 15. In de dertiger jaren van de 20e eeuw is de toen bouwvallige raadhuistoren afgebroken en opnieuw opgebouwd. Deze toren brandde in 1974 voor een deel uit en werd vervolgens gerestaureerd. In 1991 en 1992 werd het stadhuis in zijn geheel aan een forse opknapbeurt onderworpen.
Het is mogelijk het stadhuis tijdens kantooruren te bezichtigen. U kunt zich daarvoor op werkdagen tussen 9.00 en 12.00 uur en tussen 13.00 en 16.00 uur (maar niet op vrijdagmiddag) vervoegen bij de bode, ingang Noorderhaven 86. Het kan zijn dat sommige ruimten in gebruik zijn.

Bron: gemeente Harlingen

 

 
           
Copyright © 2006 Friesland digitaal